Black Friday to moment, w którym sklepy najczęściej łamią przepisy o informowaniu o obniżkach cen. Nie ze złej woli, tylko dlatego, że przy kilkuset promocjach naraz ręczne pilnowanie historii cen nie ma szans powodzenia. Poniżej zasady i miejsca, w których kontrole najczęściej znajdują nieprawidłowości.
Na czym dokładnie polega obowiązek?
Przy każdym ogłoszeniu obniżki ceny musisz podać najniższą cenę tego towaru z okresu trzydziestu dni przed wprowadzeniem obniżki. Nie chodzi o cenę sprzed promocji ani o cenę regularną, tylko o najniższą, jaka faktycznie obowiązywała w tym oknie czasowym.
Różnica jest istotna. Jeśli produkt kosztował 200 zł, przez tydzień był przeceniony na 160 zł, a potem wrócił do 200 zł, to ceną odniesienia dla listopadowej promocji jest 160 zł, a nie 200 zł.
Jeśli towar jest w ofercie krócej niż trzydzieści dni, podajesz najniższą cenę od rozpoczęcia sprzedaży. Nowość wprowadzona tydzień przed Black Friday nadal wymaga tej informacji, tylko z krótszego okresu. To częsty błąd przy produktach dodawanych do oferty tuż przed sezonem.
Gdzie ta informacja musi być widoczna?
To najczęstsze źródło nieprawidłowości. Obowiązek dotyczy każdego komunikatu o obniżce, a nie tylko karty produktu.
- karta produktu
- listing kategorii, jeśli pokazuje przekreśloną cenę albo procent rabatu
- baner na stronie głównej
- newsletter i wiadomości wysyłane do klientów
- reklamy, w których pojawia się informacja o obniżce
- porównywarki cen, jeśli przekazujesz do nich dane o promocji
Informacja musi być czytelna i prezentowana w sposób jednoznaczny. Mniejsza czcionka w kolorze zlewającym się z tłem albo ukrycie jej pod rozwijaną sekcją nie spełnia wymogu przejrzystości.
Sprawdź, jak Twój sklep zachowuje się na listingu kategorii. To miejsce, w którym informacja o najniższej cenie najczęściej nie jest wyświetlana, bo motywy prezentują tam skróconą wersję ceny.
Warianty, zestawy i ceny jednostkowe
Przy produktach wariantowych cena odniesienia liczona jest osobno dla każdego wariantu. Rozmiar L może mieć zupełnie inną historię cenową niż rozmiar S i informacja musi to odzwierciedlać. Wyświetlenie jednej wspólnej ceny dla całego produktu jest nieprawidłowe.
Jeśli prezentujesz cenę jednostkową, czyli za litr, kilogram albo sztukę, obowiązek podania najniższej ceny z trzydziestu dni dotyczy również tej wartości. To dotyczy głównie sklepów spożywczych, chemicznych i kosmetycznych.
Przy zestawach promocyjnych sytuacja jest bardziej złożona, bo zestaw może być nowym produktem bez własnej historii cenowej. Warto ten przypadek omówić z prawnikiem, zanim przygotujesz kampanię opartą na pakietach.
Kody rabatowe a ogłoszenie obniżki
Indywidualny kod rabatowy przyznany konkretnemu klientowi nie jest ogłoszeniem obniżki ceny. Inaczej wygląda sytuacja, gdy kod jest komunikowany publicznie wszystkim odwiedzającym, na przykład banerem na stronie głównej.
Granica bywa nieoczywista i to jeden z obszarów, w których warto skonsultować konkretny scenariusz kampanii, zamiast opierać się na analogii do zeszłego roku.
Najczęstsze błędy z kontroli
- podawanie ceny regularnej zamiast najniższej z trzydziestu dni
- podniesienie ceny na kilka dni przed promocją, żeby rabat wyglądał atrakcyjniej
- informacja tylko na karcie produktu, bez niej w banerach i newsletterze
- brak przeliczenia osobno dla każdego wariantu
- nieczytelna prezentacja: mała czcionka, niski kontrast, ukrycie w rozwijanej sekcji
Drugi punkt jest szczególnie ryzykowny, bo bywa kwalifikowany jako wprowadzanie konsumenta w błąd, a to osobna kategoria naruszeń, niezależna od obowiązku informacyjnego.
Dlaczego ręczne pilnowanie się nie sprawdza?
Przy dwudziestu produktach da się prowadzić arkusz z historią cen. Przy dwustu to praca na kilka dni, a przy kilkuset przestaje być wykonalna, zwłaszcza w tygodniu, w którym promocje zmieniają się z dnia na dzień.
Do tego dochodzą warianty. Sklep z dwustoma produktami i trzema rozmiarami każdego to sześćset osobnych historii cenowych do prześledzenia.
Rozwiązaniem jest wtyczka, która zapisuje historię cen automatycznie i wyświetla wymaganą informację przy każdym produkcie objętym obniżką. Warto ją uruchomić co najmniej miesiąc przed sezonem, żeby zdążyła zebrać dane, na których będzie się opierać.
Wtyczka zainstalowana 20 listopada nie będzie miała pełnej historii cen z poprzedzających trzydziestu dni. To argument za wdrożeniem w październiku, a nie tuż przed promocją.
Co grozi za brak informacji?
Naruszenie obowiązku informacyjnego może skończyć się postępowaniem przed Prezesem UOKiK lub Inspekcją Handlową oraz karą pieniężną liczoną jako procent obrotu. Dla sklepu o obrocie kilkuset tysięcy złotych to kwota, która przewyższa koszt całej kampanii.
Dotkliwsza bywa jednak sankcja praktyczna: konieczność wycofania kampanii w trakcie jej trwania i poprawienia komunikatów w kilkunastu kanałach naraz.
Co sprawdzić przed uruchomieniem promocji
- czy informacja wyświetla się na karcie produktu i na listingu kategorii
- czy pojawia się przy każdym wariancie osobno
- czy widać ją w banerze na stronie głównej
- czy newsletter z komunikatem o obniżce ją zawiera
- czy jest czytelna: rozmiar czcionki, kontrast, brak ukrycia w rozwijanej sekcji
Warto przejść tę listę na jednym produkcie testowym, zanim uruchomisz promocję na całym katalogu.
